Gıda Ürünleri Lojistiği Nedir?

Gıda ürünleri lojistiği; insan sağlığını doğrudan etkilediği için depolama, taşıma ve teslim işlemlerinin belirlenen standartlara uygun olması gerekir. Gıda ürünlerinin hammadde temini, üretim ve müşteriye ulaştırma süreci titizlikle takip edilmelidir. Bu yüzden üretim, depolama ve taşımayı yürüten şirketin iyi seçilmesi gerekir. Süreçte yapılan bir hata gıda güvenliğini ve insan sağlığını ölüme kadar götürebilir. Her gıda ürünün farklı saklama koşulları vardır. Örneğin; şarküteri ürünleri 0-4°C, sebze ve meyveler 8-12°C, et ve balık ürünleri 1°C, donuk ürünler -5° -18°C arasında muhafaza edilir.

Gıda ürünleri lojistiği, beraberinde iade ve bozuk gıdaları da getirir. Bu gibi durumları engellemek için bilgi eksikliğinin önüne geçilmeli, taşıma ve depolama koşulları tam sağlanmalıdır. Planlamanın doğru yapılması, doğru stok kontrolü, lojistik maliyetlerin yüksek olması ve raf ömrü gibi etkenler de önemlidir. Türkiye, tarım ve hayvancılıktan elde edilen gelir kaynağının yüksek olduğu bir ülkedir. Tarladan hasadı yapılan ürünler ve kesim sonrasında elde edilen hayvansal ürünler bozulma sürecine girerler. Gıda güvenliği ile belirlenen standartlar, gıda maddelerinin kalitesini korumayı amaçlar.

Gıda Lojistiğinde Uygulanan Standartlar Nelerdir?

Gıda ürünleri lojistiği, denetimi çok sık yapılan bir sektördür. Ürünlerin uygun koşullarda üretilmesinin yanı sıra bu denetlemeler sayesinde depolama, taşıma ve teslimat sürecinde de uygun koşullarda saklanması sağlanır. Gıda ürünlerinin güvenliğini sağlayan ISO 22000: 2005 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi; gıda üretimi, muhafaza, satış yapan şirketler ile tedarikçilere bazı uygulamalar getirir. Bu uygulamalar şunlardır:

Gıda ürünlerin taşınmasında kullanılacak donanım ve araç standartlarını belirler.
Taşınabilecek gıdaları listeler ve gıdaların taşınmaya uygun en yüksek sıcaklığı belirler.
Anlaşmayı kabul eden ülkeler tarafından verilen sertifikalar, anlaşmayı kabul eden tüm ülkelerde geçerliliğe sahiptir.
Isı kontrolü olan araçların standartları bellidir.
Standartları sağlayan ekipmanların testlerden geçmesi ve sertifikalı olması gerekir.

Gıda ürünleri lojistiği için uygulanan bir diğer uygulama; 1976 yılında yürürlüğe girmiş ve ülkemiz tarafından da kabul edilmiş olan Bozulabilir Gıda Maddelerinin Uluslararası Taşımacılığı ve Taşımalarında Özel Araçların Kullanımı Antlaşması’dır. Anlaşma kapsamında:

Taşınabilir gıdaların belirlenmesi,
Taşımada kullanılan araçların sınıflandırılması,
Fiziksel özellikler ve yalıtım uygulamaları için işaretleme uygulamaları,
Taşıma standartları belirlenmiştir.

Gıda Lojistiğinde Soğuk Zincirin Önemi

Gıda ürünleri lojistiği; gıda ürünlerinin paketleme, depolama ve taşıma sırasında uygun sıcaklık ve nem değerinin korunmasını gerekli kılar. Bunu sağlamak için uygun ekipman ve araç gerekir. Soğuk zincir; sıcaklık ve nem değişikliklerinde ürünlerin, fiziksel, duyusal ve kimyasal içeriklerinde mikroorganizma faaliyetleri sonucunda oluşan değişimleri engeller. Bu zincir, gıdanın tüm yer değiştirme sürecinde koşulların aynı dengede kalmasını sağlar. Soğuk zincirin özellikleri şunlardır:

Gıda ürünlerinin üreticiden tüketiciye ulaşmasına kadar geçen süreçte standartların korunmasını sağlayan soğuk muhafaza, soğuk taşıma gibi işlemler, zincirin bir halkasını oluşturur.
Gıdanın özelliğini bozmayacak şekilde paketlenmesi, uygun ısı, nem, ışık ve sürenin uygulanması gerekir.
Özellikle hayvansal gıdalar, sebze ve meyveler ısı değişimlerine maruz kaldıklarında bozulur. Bozulma ise ekonomik olarak kayıptır. Soğuk zincir ile bu durum engellenmiş olur.
Soğuk zincirle taşıma ve dağıtım işlemi sık yapılmalıdır.

Fenomens Lojistik, gıda ürünlerini belirlenen standartlara uygun araç ve ekipmanlarla taşır.

Gıda Lojistiğinde Nelere Dikkat Edilmelidir?

Gıda ürünleri lojistiği, belirlenen standartların bilinmesi ve uzman personel gerektirir. Gerekli sıcaklık ve hijyen sağlandığında taşıma işlemi başarıya ulaşır. Aşağıda sayacağımız maddelere de uyulması gerekir.

Gıda maddelerinin ezilmemesi, kutuların özenle taşınması gerekir.
Araçlarda gerekli ısı kontrolü yapılmalıdır.
Personelin, işinde uzman kişilerden oluşması gerekir.
Gıda ürünlerinin soğuk depoda muhafaza edilmesi gerekir.
Ürünler, tek tek tanımlanmalıdır.
Yol boyunca sık sık ortamın ısı ve nem kontrolü yapılmalıdır.
Taşıma ortamı hijyenik olmalıdır.
Depolama, ürünlerin cinsine göre ayrılmalıdır.
Hayvansal gıda, sebze ve meyveler ön soğutmadan geçmelidir. Araçlar da taşıma işlemi öncesi ön soğutmaya tabi tutulmalıdır.
Araçlarda hava sirkülasyonu sağlanmalıdır.
Ürünlerde sıvı kaybı olmaması için ambalajlanmalıdır.

Gıda Lojistiğinde Paketleme Nasıl Olmalıdır?

Gıda ürünleri lojistiği için bir diğer konu paketlemedir. Koli ve kasaya konan ürünlerin şeffaf örtü ile sarılması gerekir. Koruyucu şeffaf bantlar, gıda ürünlerini korur ve raf ömrünün uzamasını sağlar. Bu bantlar akıllı ambalajlama olarak da adlandırılır. Bu bantlar sayesinde ürünler, ambalajın içinde ve dışında değişen koşullardan korunmuş olur. Böylece bakteriyel faaliyetler oluşmaz. Ürünlerin seri şekilde taşınması ve kasa içinde hava perdelerinin olması ısı kaybını engeller. Araç izolasyonunda, standartlara uygun kasalar kullanılmalıdır. Araç körüğü, yükleme ve boşaltma esnasında ısı kaybını engeller. Her araçta uyarı sistemi olmalıdır.

Fenomens Lojistik, gıda ürünleri lojistiği hizmeti için bilgi temelli çalışır. Tüm müşterilerimiz, ürünlerin stok bilgileri, son kullanma tarihleri, tedarik ve teslim süreçlerini takip edebilirler. Süreci, bilgi akışının sürekli sağlandığı ortamda ve işbirliği içinde yürütürüz.